Burger
Service Nummer
Wat is het BSN?
Op 26 november 2007 werd een nieuw
persoonsregistratie-syteem ingevoerd.
Sindsdien heeft iedere burger een eigen nummer van de staat
gekregen.
Dit nummer heet Burger Service Nummer (BSN). De wet waarmee
het werd ingevoerd heet Wabb.
BSN wezenlijk anders dan Sofinummer
Het nummer bestaat uit dezelfde cijfercombinatie als het
voormalige sociaal- fiscale (sofi)nummer maar is wezenlijk anders van inhoud en
qua bevoegdheden voor de toepassing.
Bevatte het sofinummer de gegevens van de burgers die
verband hielden met hun belastingplichtigheid (fiscaal) en die met sociale
uitkeringen, het nieuwe persoonsnummer geeft toegang tot ALLE informatie van
iedere burger waarover de overheid beschikt.
De gegevens uit de Gemeentelijke Basisadministraties (GBA),
maar ook onderwijsgegevens,gegevens van maatschappelijk werk, justitiële
gegevens en medische gegevens.
De omzetting van het sofinummer naar het algemene
persoonsregistratienummer is geregeld in de Wet Algemene Bepalingen
Burgerservicenummer nr 30.312 (WABB).
Uitsluitend voor gebruik van de overheid en de burger
Het nummer zou volgens het wetsontwerp uitsluitend worden
gebruikt voor ‘het verkeer’ tussen de burger en de overheid en voor de
gegevensuitwisseling tussen overheidsorganisaties onderling.
Maar al jaren voor dat het nummer werd ingevoerd lieten
bewindslieden weten dat dat weliswaar zo werd voorgesteld om genoeg draagkracht
voor de wet te krijgen,maar dat dat niet echt de bedoeling was en zelfs
praktisch onmogelijk zou zijn.
De toenmalige minister Zalm ging daarin het verst. Als lid
van een kabinet wat beweerde dat het BSN enkel door de overheid gebruikt zou
worden, verkondigde hij publiekelijk er een warm voorstander van te zijn om
banken en financiële instellingen toegang tot het nummer te geven.
De ingezette privatisering, waarbij particuliere
instellingen steeds vaker de taak van de overheid gingen overnemen en de
scheidslijn tussen overheid, semi overheid vervaagde betekende zelfs dat je in
veel gevallen niet eens meer onderscheid kunt maken tussen welke instellingen
overheidsbevoegdheid hebben en welke niet. Daarmee zouden op den duur
particuliere bedrijven of instellingen waarvoor het
nummer beslist niet toegankelijk hoorde te zijn er vanzelf
ook meegaan werken.
Service of controlemiddel?
De indieners van het wetsvoorstel probeerden de invoering
van het BSN aan de man te brengen alsof het zo handig voor de burger zou zijn
dat hij niet steeds bij allerlei instanties zijn gegevens zou moeten doorgeven.
Maar van service voor de burger is geen sprake want met de belangen van die
burger is zelfs totaal geen rekening gehouden. Sterker nog de burger wordt er
letterlijk door tot een nummer gedegradeerd.
Omdat de overheid graag doet voorkomen dat de invoering
vooral het gemak van de burger zou dienen heeft men het Burger Service Nummer genoemd. Een ongepaste
benaming, zo merkte de Raad van State al in 2005 al op, omdat deze benaming
geen recht doet aan het feit dat het registratienummer voornamelijk van belang is voor de overheid zelf en voor
de instellingen die van het nummer gebruik maken. Men constateerde uiterst cynisch dat het
belang van de burgers in werkelijkheid dusdanig ondergeschikt werd geacht dat
de positie van de burger uitsluitend als object aan de orde kwam. Het leek de
Raad van State gepaster dat een neutrale benaming als ‘algemeen
registratienummer’ gebezigd zou worden.
Uniek persoonsnummer
Voor 27 november 2007 werd de bevolkingsregistratie door de
afdeling Burgerzaken van de verschillende gemeentes gedaan. Baby’s werden daar
‘aangegeven’ waarbij hun naam werd geregistreerd evenals de geboortedatum de
plaats van geboorte en vermelding van wie de ouders waren. Wie naar een ander
gemeente verhuisde diende zich over te schrijven.
Een nummer kreeg men pas als men belastingplichtig werd. Dat
nummer wat tevens als registratienummer diende voor de verzekerde of
uitkeringsgerechtigde voor de uitvoering van wettelijke voorschriften inzake de
sociale zekerheid werd toegekend door de belastingdienst.
Nadat het sofinummer
werd opgenomen in het paspoort en de ID-kaart beschikten ook de gemeentelijke
Basisadministraties over de sofinummers.
Van alle personen die
op 26 november 2007 bij de Nederlandse gemeenten een sofinummer geregistreerd
hadden is dit nummer qua terminologie en strekking officieel vervangen door het
Burgerservicenummer.
Vanaf die datum wordt door
gemeenten bij inschrijving een BSN toegekend. Het toekennen van een sofinummer
door de Belastingdienst zal alleen nog maar gebeuren voor personen die niet in
aanmerking komen voor een BSN van een gemeente, maar wel een relatie hebben met
het sociaal/fiscale domein. Deze zgn. niet-ingeschrevenen dienen zelf een
sofinummer aan te vragen bij de Belastingdienst zodra ze in Nederland willen
werken en daar sociaal verzekerd willen zijn.
Pas door de invoering van het BSN kreeg iedere burger dus
een nummer.
Burgemeester J.A. Gerritsen reikte afgelopen maandag het eerste
burgerservicenummer (BSN) in Zutphen uit. Het nummer is toegekend aan
Rozemarijn Maria. Haar vader, die aangifte van haar geboorte deed bij de
afdeling Burgerzaken, kreeg van de burgemeester een bos bloemen en een handdoek
waarin het burgerservicenummer van Rozemarijn is geborduurd.
Elektronische overheid
Door iedere burger met een nummer te kunnen aanduiden en hem
of haar aan de hand van hun nummer eenvoudig te kunnen identificeren geeft de
overheid een machtig instrument om alle burgers zorgvuldig in de gaten te
kunnen houden. Aan de hand van zo’n nummer kan men alle databestanden waar
gegevens van mensen zijn opgeslagen eenvoudig koppelen. Dit gaat uiteraard
efficiënter naarmate die gegevensbestanden digitaal zijn, waardoor het
elektronisch uitwisselen nog slechts een kwestie van enkel muisklikken vergt.
We zien dan ook dat de overheid steeds dwingender wordt in
het voorschrijven van digitale dataopslag. Waarvan de verplichte Diagnose
Behandelings Combinaties (DBC’s)
zelfs zover gaan dat de overheid hiermee artsen hun medisch beroepsgeheim
afpakt.
Omdat dit nummer ongekende mogelijkheden verschaft aan de
overheid om alle informatiebestanden van de burger aan elkaar te koppelen, om
gegevens uit te wisselen of zoekmachines met datamining opdracht op los te
laten, geeft het de overheid een ongekende macht over de burger om van hem al
zijn doen en laten te controleren.
BSN is in de volksmond dan ook synoniem voor het Burger
Spionage Nummer.
Omstreden
Invoering van het BSN was tot op het laatste moment
omstreden vanwege de grote veiligheidsrisico’s die het voor de burger zou
kunnen opleveren.
Gevaren zoals wanneer mensen gedupeerd raken als er ergens maar
iets is fout gegaan met de opslag van hun gegevens. Deze voor de hand liggende
risico’s zullen onvermijdelijke mensen gaan treffen omdat er bij de invoer van
gegevens immers altijd fouten gemaakt kunnen worden en computerbestanden de
nare eigenschap hebben dat fouten zich in een razendsnel tempo
vermenigvuldigen, vaak niet te traceren en al helemaal moeilijk te corrigeren
zijn.
En gevaren als er geknoeid zou worden met gegevens of als
bestanden onrechtmatig worden gekoppeld.
De burger kan op geen enkele manier meer overzicht houden
van welke gegevens er allemaal over hem zijn vastgelegd, waar die gegevens
opgeslagen zijn, wie erover kan beschikken en waar ze voor gebruikt worden.
Mensen die hierdoor in moeilijkheden raken worden volkomen
aan hun lot overgelaten. Je moet als burger zelf maar zien uit te vinden in
zo’n geval waar het ergens is misgegaan en wie daarvoor verantwoordelijk is en
waar zo’n fout allemaal terecht is gekomen.
Dit geldt al voor simpele fouten als een verkeerde spelling van
een naam, huisnummer, geboortedatum enz. Iedere volwassene in ons land weet zo
onder de hand wel uit eigen ervaring hoeveel moeite het kost om zo’n verkeerde
vermelding in een computerbestand gerectificeerd te krijgen.
De voorbeelden liggen voor het opscheppen van mensen die
over de eenvoudigste wijziging in gegevens eindeloos veel telefoongesprekken
moeten voeren om alsmaar door te geven dat de gegevens moeten worden veranderd
of na 3x aangetekende brieven sturen nog steeds met dezelfde fout worden geconfronteerd.
Instanties eisen dan bij voortduring dat mensen schriftelijke wijzigingen
doorgeven voorzien van kopieën met bewijsstukken en identiteitsbewijs maar oh
zo vaak veranderd er dan toch geen spat.
Één letter verkeerd in een naam bijvoorbeeld kan voor iemand
verstrekkende gevolgen hebben, maar hoe kun je dan als burger in hemelsnaam
foute registratie van je gegevens laten rectificeren als de computerbestanden
je niet herkennen als degene die jij bent?
Niet alleen het herstellen van klachten is niet goed
geregeld, ook de schadeloosstelling van mensen die buiten hun schuld om door
verkeerde vastlegging van hun gegevens in de problemen zijn gekomen is niet
goed geregeld.
Uit Persbericht van
het Meldpunt Misbruik Identificatieplicht
7 november 2006:
Het kabinet wil het Burger Service Nummer ( BSN) per 1
januari 2007 invoeren.
De enige manier om dit
te voorkomen is dat de eerste Kamer niet akkoord gaat. Het Meldpunt Misbruik
Identificatieplicht stuurde dan ook het dringende beroep aan de leden van de Eerste
Kamer om het wetsontwerp te verwerpen.
Het nummer wordt ingevoerd onder het mom dat het een nummer
is dat de
klantcontacten tussen de overheid en de burger moet
vergemakkelijken.
Het zou enkel voor publiekrechtelijke taken van de overheid
dienen.
Nog vóór de wet wordt ingevoerd is duidelijk dat de overheid
ruimer gebruik van het BSN gaat maken en het geen probleem vind dat andere
instellingen en het bedrijfleven ook van de gegevens gebruik mogen maken.
· 1 persoonsnummer voor alle
sectoren/domeinen bij de overheid is onveilig.
· Experts op gebied van
computerbeveiliging en organisaties die de privacy bewaken waarschuwen dat
invoering zal leiden tot schending van de privacy, toename van
identiteitsfraude en een warboel in medische dossiers.
· De verschillende sectoren zoals
sociale zaken, onderwijs en gezondheidszorg moeten van verschillende nummers
gebruik maken.
· Het is het zoveelste staaltje van
wetgeving waarbij de privacy wordt ingeperkt, zonder dat fatsoenlijk naar
alternatieven is gezocht.
· De zoveelste wet waarvan de te
verwachten nadelen worden weggewuifd, terwijl zonneklaar is dat door computers
fouten zich sneller zullen verspreiden en de burger geen notie meer heeft wie
er over zijn persoonlijke gegevens beschikt en wat ermee wordt gedaan.
· Het is een wet waarvan ook het
College Bescherming Persoonsgegevens
aangeeft dat hij toename van identiteitsfraude zal veroorzaken.
· De zoveelste wet dus waarvan bij
voorbaat vaststaat dat hij de kwaal die hij beoogt te genezen zal verergeren.
· De zoveelste wet waar de Tweede Kamer
goedkeuring aan verleende terwijl de Kamerleden,
· bij gebrek aan kennis van
technologische mogelijkheden, geen notie hebben van de gevolgen.
· Het is wéér een wetsvoorstel waarin niet
wordt vastgelegd wie er van de wet gebruik mag maken, wanneer en onder welke
voorwaarden.
· Het is wéér een wet waarin niet is
voorzien in een deugdelijk vangnet waar de burger met klachten over, of fraude
met het BSN terecht kan.
· Het is weer een wet waarbij
technologische mogelijkheden en commerciële belangen de motor zijn van de
inrichting van onze maatschappij.
· Wij zijn van mening dat een brede
maatschappelijke discussie met mensen uit ‘het veld’, die weten hoe maatregelen
in de praktijk uitwerken, grondslag moet zijn om onze samenleving aan te passen
aan de eisen en mogelijkheden van de moderne tijd.
· Wij vinden dat wet-en regelgeving
zich moet aan passen aan technologische ontwikkelingen in plaats van andersom.
· Wij vinden dat de overheid in eerste
instantie zijn burgers dient te beschermen in plaats van ondeugdelijke wetgeving op de bevolking los
te laten met de instelling dat mensen achteraf maar moeten klagen als het fout
loopt.
· Wij zijn van mening dat het huidige
wetsvoorstel volgens de – zeer algemene bepalingen- na invoering grote schade
zal aanrichten aan de rechtzekerheid, de veiligheid en de gezondheid van de
bevolking.
Brief van Meldpunt aan Eerste Kamer hierover
Lees….
CBP:
klachtenregeling ontbreekt in wetsvoorstel Burgerservicenummer burger bij fouten straks van het kastje naar
de muur:Het wetsvoorstel algemene bepalingen burgerservicenummer (Wabb) zal een
revolutionaire verandering inhouden voor de informatiehuishouding van de
overheid. De voordelen van een efficiënte overheid moeten echter niet tot
gevolg hebben dat de burger als het fout loopt met de gevolgen zit. Een
wettelijke verankering van een 'vangnet' waar de burger terecht kan in geval
van klachten over, of fouten en fraude met het burgerservicenummer (BSN),
ontbreekt.
Bestaande
voorzieningen zoals bezwaar en klachtrecht zijn onvoldoende toegesneden op de
specifieke en complexe problemen die in relatie tot het BSN kunnen ontstaan.
Het gevaar bestaat dat de burger bij problemen op een Kafkaiaanse wijze van het
kastje naar de muur wordt gestuurd, aldus het College bescherming
persoonsgegevens in een brief aan de leden van de vaste commissie voor
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties inzake het wetsvoorstel Burger
Service Nummer.
Invoering tegen wil en dank
Maar alle gevaren en bezwaren waren voor het parlement geen
reden om het BSN niet in te voeren. Dat nummer moest er kost wat kost komen. De
meeste ministeries en instellingen als UWV en pensioenfondsen en
onderwijsorganisaties deden al vóór de wet van kracht werd of het nummer
feitelijk al was ingevoerd.
We stelden dit aan de kaak via een brief 22-1-2007 aan de
minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid:
Geachte minister
de Geus,
Bij deze
verzoeken wij u uit te leggen hoe het kan dat UWV, de grootste uitkeringsorganisatie
in ons land, al sinds 1 januari met het zogenaamde Burger Service Nummer werkt,
terwijl de Eerste Kamer Commissie van Binnenlandse Zaken en Hoge Staat nog
bezig is aan het vóóronderzoek over het wetsvoorstel.
We schreven een brief naar de Raad van Bestuur van UWV ( zie
bijlage) en kregen als antwoord dat ze de kritiek van het Meldpunt naast zich
neer leggen omdat tot de handelswijze was besloten na overleg met betrokken
ministeries en bewindslieden.
Telefonisch werd ons desgevraagd toegelicht dat UWV handelde
in opdracht van u en topambtenaren van uw ministerie.
Dit zou intern, zo
werd ons verteld, weer door uw
ministerie zijn afgesproken met het ministerie van Binnenlandse Zaken.
Bij ons weten is het in ons land goed gebruik om pas tot
uitvoering van wetten over te gaan nadat deze zijn aangenomen door de Eerste
Kamer en in de Staatscourant zijn gepubliceerd.
Wij constateren dat, terwijl het kabinet demissionair, en
een andere verhouding in de Kamers op handen is, ook vanuit diverse ministeries
invoering van het Burger Service Nummer op onparlementaire wijze afgedwongen
wordt.
Besluitvorming naar inhoud wordt op onaanvaardbare wijze
beïnvloed door de financiële consequenties die het zou hebben als reeds
ingevoerde systemen, vervaardigde formulieren en pasjes zouden moeten worden
vervangen zo veel mogelijk op te schroeven.
Het gebruik van de term BSN en de toepassing van dit nummer,
nog voor de wet is aangenomen en gepubliceerd in de Staatscourant, is juridisch
een vorm van wanbestuur.
Gezien de ernst van de gevolgen, als wetgeving niet tot
stand komt nadat de Staten Generaal daarover beslist, aan de hand van hun taak
de burger te beschermen en te dienen, maar dat invoering van wetten wordt
afgedwongen door instanties en politieke partijen die daar belang bij hebben,
lijkt ons een officiële publiekelijke rectificatie op zijn plaats.
Maar al bleef er in de Eerste
Kamer grote kritiek bestaan op de plannen de invoering werd onafwendbaar
geacht. Zo werd dit BSN door de praktijk afgedwongen, en de senaat door de
strot geduwd.
De enige tegemoetkoming die de minister aan het parlement
deed was de belofte dat de invoering na 3 jaar geëvalueerd zou worden. Maar wat
dat soort afspraken waard zijn weten we onder de hand door het uitblijven van
de evaluatie van de wet op de Uitgebreide ID-plicht.
Identiteitsdiefstal
Het BSN is niet alleen een nummer wat in computerbestanden kan
worden ingevoerd om elektronische gegevens uitwisseling mogelijk te maken.
Omdat het BSN is opgenomen in de paspoorten en ID-kaarten, die sinds 24-8-2006
zijn voorzien van een RF-IDchip, is het persoonsnummer ook rechtstreeks op
afstand uit het identiteitsbewijs te lezen.
Omdat het paspoort al meermalen is gehacked en de
versleuteling van de gegevens is gedecodeerd is het bewijs geleverd dat
onbevoegden zich op deze wijze het persoonsnummer van iemand kunnen
toe-eigenen, zonder dat de betrokkene daar zelf ook maar iets van merkt.
Op 4 februari 2009 vernamen we op een bijeenkomst in
Nieuwspoort ter presentatie van het boek
‘de Migratiemachine’ dat er inmiddels een speciale hoge identiteitsdiefstal
bemiddelings functionaris is aangesteld. Mensen waarvan bekend is dat zij
slachtoffer zijn van identiteitsdiefstal moeten, iedere keer dat zij met de
gevolgen daarvan geconfronteerd worden, contact met hem opnemen om bijvoorbeeld
niet steeds gearresteerd te worden voor iets wat ze niet gedaan hebben maar wat
wel onder hun identiteit is gebeurd.
Bronnen
Voorlichting ministerie van Binnenlandse Zaken lees…
Vragen en antwoorden ministerie lees…
Ravage de controlemaatschappij
lees…
UMC gebruikt BSN lees…
CBR vraagt rijscholen om BSN lees…
BSN en koppeling aan Elektronisch Patiënt Dossier (EPD)lees…
Tweede Kamer dossier lees…